Uwaga na safe harbour, czyli o poprawnym stosowaniu uproszczenia

W Monitorze Polskim opublikowane zostało obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2024 r. w sprawie ogłoszenia rodzaju bazowej stopy procentowej i marży dla potrzeb cen transferowych w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku dochodowego od osób prawnych. Obwieszczenie weszło w życie 1 stycznia 2025 r.

W obwieszczeniu wskazane zostały rodzaje bazowej stopy procentowej i wysokość marży, które służą do wyznaczenia oprocentowania pożyczki, kredytu lub emisji obligacji, uprawniającego do skorzystania z uproszczenia safe harbour w zakresie cen transferowych.

Zgodnie z obwieszczeniem, rodzaj bazowej stopy dla pożyczek:

• w złotych stanowi WIBOR 3M albo WIRON 3M stopa składana,
• w dolarach amerykańskich stanowi 90-day Average SOFR,
• w euro stanowi EURIBOR 3M,
• we frankach szwajcarskich stanowi SARON 3 months Compound Rate,
• w funtach brytyjskich stanowi SONIA 3M Compound Rate.

Marża dla pożyczkobiorcy wynosi maksymalnie 2,6 punktu procentowego, a dla pożyczkodawcy wynosi minimalnie 2,0 punkty procentowe.

Należy także pamiętać, że jeżeli wartość bazowej stopy procentowej jest mniejsza od zera, to marża stanowi sumę wartości bezwzględnej bazowej stopy procentowej i wartości tej marży. W praktyce oznacza to, że jeśli bazowa stopa procentowa, według której ustalane jest oprocentowanie pożyczki, kredytu lub obligacji jest ujemna, to oprocentowanie stosowane w takim przypadku musi być równe wysokości marży, ponieważ marża nie może być pomniejszana o wartość ujemnej stopy bazowej.

Możliwość zastosowania uproszczenia safe harbour

Obwieszczenie jest publikowane na podstawie art. 11g ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: „ustawa o CIT”) oraz – analogicznie – na podstawie art. 23 s ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „ustawa o PIT”). Przepisy te określają ogół warunków pozwalających na skorzystanie z uproszczenia safe harbour. Są one następujące:

• oprocentowanie pożyczki w ujęciu rocznym na dzień zawarcia umowy (lub jej zmiany, jeśli zmiana ta dotyczy oprocentowania) jest ustalane w oparciu o rodzaj bazowej stopy procentowej i marżę, określone w obwieszczeniu,
• nie przewidziano wypłaty innych niż odsetki opłat związanych z udzieleniem lub obsługą pożyczki, w tym prowizji lub premii,
• pożyczka została udzielona na okres nie dłuższy niż 5 lat,
• w trakcie roku podatkowego łączny poziom zobowiązań albo należności podmiotu powiązanego z tytułu kapitału pożyczek z podmiotami powiązanymi, liczony odrębnie dla udzielonych oraz zaciągniętych pożyczek, wynosi nie więcej niż 20 000 000 zł lub równowartość tej kwoty,
• pożyczkodawca nie jest podmiotem mającym miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową.

Wszystkie powyższe warunki stosuje się odpowiednio do kredytu i emisji obligacji.

Łączne spełnienie warunków określonych w ww. przepisach pozwala na skorzystanie z mechanizmu safe harbour. Uproszczenie to polega na odstąpieniu przez organ podatkowy od określenia dochodu (straty) podatnika w zakresie wysokości oprocentowania pożyczki, kredytu lub emisji obligacji korzystających z safe harbour. Ponadto, na podstawie art. 11n ustawy o CIT i art. 23z ustawy o PIT, skorzystanie z safe harbour wiąże się ze zwolnieniem z obowiązku sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych (w tym – analizy porównawczej) dla transakcji objętych tym mechanizmem i wykazaniem ich w informacji TPR w formie uproszczonej.

Inne obowiązki wynikające ze skorzystania z safe harbour

Mechanizm safe harbour stanowi wprowadzone jednostronnie w danym państwie uproszczenie w stosowaniu przepisów związanych z ustalaniem cen transferowych. Wykorzystanie takiego uproszczenia stanowi tzw. szczególną cechę rozpoznawczą. W związku z tym skorzystanie z safe harbour może wiązać się z obowiązkami raportowania MDR, nawet jeżeli wartość transakcji nie przekracza progu dokumentacyjnego z zakresu cen transferowych (10 mln PLN).